عوامل بزرگ شخصیت ها

پنج عامل بزرگ شخصیت را بشناسیم

مدل پنج عامل بزرگ شخصیت که توسط مک کری و کاستا طرح شده ‌اند، پنج بعد اساسی را برای شخصیت معرفی می‌کند و هر بعد در بر گیرنده‌ تعدادی از صفات خاصی است که مجموع آن صفات مدل پنج عامل شخصیتی را تشکیل می ‌دهند.

تعداد زیادی از متخصصان و کارشناسان روانشناسی شخصیت در عصر حاضر اعتقاد دارند که شخصیت انسان از پنج عامل عمده تشکیل شده است. در واقع این پنج عامل ، پنج ویژگی پایه‌ ای و اصلی شخصیت ما هستند و به نوعی می ‌توان گفت بقیه صفت ‌ها و خصوصیات، به طور نسبی زیر مجموعه ‌ای از همین پنج عامل عمده است. معمولاً این پنج صفت عمده و غالب شخصیت را به اختصار «پنج عامل شخصیت» یا مدل پنج عاملی شخصیت (Big Five Personality Traits) می‌ گویند.

اولین عامل بزرگ شخصیت : پذیرا بودن

پذیرا بودن شامل ویژگی هایی مانند تخیل و بینش است.

افرادی که شاخص پذیرا بودن در آن ‌ها بالاست تمایل دارند طیف گسترده ای از علایق را داشته باشند. آن‌ ها در مورد جهان و دیگران کنجکاو هستند و مشتاق یادگیری چیزهای جدید و لذت بردن از تجربه‌ های جدید هستند. افرادی که شاخص پذیرا بودن در آن ‌ها بالاست خلاقیت بیشتری دارند و روحیه ‌ای ماجراجو و خلاق تر دارند. در صورتی که میزان این شاخص در فردی پایین باشد احتمالاً با فردی سنتی ‌تر مواجهیم که فکر کردن به امور انتزاعی برای آن ‌ها دشوار است.

افراد دارای شاخص پذیرا بودن بالا:

  • بسیار خلاق هستند.
  • پذیرای تجربه ‌های جدید هستند.
  • تمرکز برای مقابله با چالش های جدید.
  • از فکر کردن به امور انتزاعی (مثل فلسفه) لذت می‌ برند.

افراد دارای شاخص پذیرا بودن پایین:

  • از تغییر خوششان نمی‌ آید.
  • از چیزهای جدید لذت نمی برد.
  • در برابر ایده ‌های جدید مقاومت می ‌کنند و پذیرش نشان نمی‌ دهند.
  • تخیل و خلاقیت خیلی قوی ندارند.
  • از موضوعات تئوری و انتزاعی خوششان نمی ‌آید.

دومین عامل بزرگ شخصیت : وظیفه‌ شناسی

از ویژگی های شاخص وظیفه شناسی می توان به سطح بالایی از اندیشه، توانایی مهار و کنترل تکانش‌ ها و رفتارهای هدفمند اشاره کرد.

افراد بسیار وظیفه‌ شناس تمایل به سازماندهی و توجه به جزئیات دارند. آنها از قبل برنامه ریزی می کنند، به این فکر می کنند که چگونه رفتار آنها بر دیگران تأثیر می گذارد و به محدودیت‌های زمانی توجه دارند.

افراد دارای شاخص وظیفه‌ شناسی بالا:

  • از قبل خودشان را آماده رویدادها و پروژه‌ها می‌کنند
  • اولویت ‌بندی می‌ کنند و کارهای مهم را اول انجام می ‌دهند.
  • به جزئیات توجه می کند.
  • از داشتن یک برنامه مشخص لذت می برند.

افراد دارای شاخص وظیفه‌ شناسی پایین:

  • ساختار و برنامه را دوست ندارد.
  • به هم‌ ریخته و شلخته هستند.
  • تعلل در انجام وظایف مهم .
  • شکست در انجام وظایف مهم و مشخص شده .
  • برای شان مهم نیست چیزها را سرجای شان بگذارند.

5 عامل بزرگ شخصیت

سومین عامل بزرگ شخصیت : برونگرایی

برونگرایی با میزان اشتیاق برای تجربه هیجان، میزان اجتماعی بودن، پر حرف بودن، قاطعیت و جرأت‌ مندی و ابراز احساسات زیاد مشخص می شود. افرادی که میزان شاخص برون گرایی در آن ‌ها زیاد است افرادی خوش ‌مشرب و اجتماعی هستند و از ارتباطات و دورهمی ‌های اجتماعی و شلوغ لذت می ‌برند. رویدادهای اجتماعی می تواند باعث احساس تخلیه در درونگراها شده و آن ها برای شارژ مجد انرژی شان نیاز به یک دوره تنهایی و سکوت داشته باشند.

افراد دارای شاخص برونگرایی بالا:

  • از این که در مرکز توجه دیگران قرار بگیرند لذت می‌ برند.
  • دوست دارند آغاز کننده گفتگو باشند.
  • از ملاقات با افراد جدید لذت می برند.
  • دارای حلقه اجتماعی گسترده ای از دوستان و آشنایان هستند.
  • به راحتی دوست پیدا می کنند.
  • در جمع بودن به آن ها انرژی می دهد.
  • معمولاً قبل از اینکه فکر کنند حرف می‌ زنند.

افراد دارای شاخص برونگرایی پایین:

  • تنهایی را ترجیح می دهند.
  • در صورت فعالیت اجتماعی زیاد احساس خستگی و خالی بودن می ‌کنند.
  • شروع مکالمه برای شان دشوار است.
  • از گفتگوهای کوتاه و روزمره خو ششان نمی ‌آید.
  • قبل از صحبت کردن با دقت فکر می کنند.
  • خوششان نمی ‌آید در مرکز توجه باشند.

چهارمین عامل بزرگ شخصیت : توافق

توافق شامل ویژگی هایی از قبیل اعتماد، نوع دوستی، مهربانی، محبت و دیگررفتارهای اجتماعی است. در حالی که افرادی که شاخص توافق آن‌ ها پایین است معمولاً افرادی رقابتی و یکدنده هستند و ممکن است گاهی اوقات برای رسیدن به خواسته‌ های خودشان دیگران را فریب دهند.

افراد دارای شاخص توافق بالا:

  • علاقه زیادی به افراد دیگر دارند.
  • به دیگران اهمیت می دهند.
  • احساس همدردی و نگرانی برای دیگران دارند.
  • از کمک و مشارکت برای خوشحالی افراد دیگر لذت می برند.
  • به افرادی که نیاز به کمک دارند، کمک می کنند.

افراد دارای شاخص توافق پایین:

  • به دیگران علاقه کمی نشان می دهند.
  • نگران این نیستند که بقیه چه احساسی دارند.
  • به مسائل و مشکلات مردم علاقه‌ای ندارند.
  • دیگران را توهین و تحقیر می کند.
  • دیگران را فریب می دهند تا به خواسته های خود برسند.

پنجمین عامل بزرگ شخصیت : روان‌ رنجوری

روان‌ رنجوری با غم و اندوه، دمدمی مزاج بودن و نداشتن ثبات احساسی مشخص می شود. افرادی که این شاخص در آن ها بالاست تمایل دارند نوسانات خلقی، اضطراب، تحریک پذیری و غم و اندوه را تجربه کنند. از طرفی افرادی که شاخص روان‌ رنجوری در آن‌ ها پایین است کمتر دچار تغییر ناگهانی احساسات می ‌شوند و در مجموع در برابر احساسات منفی مقاوم‌ تر هستند.

افراد دارای شاخص روان‌ رنجوری بالا:

  • استرس زیادی را تجربه می کنند
  • نگران چیزهای مختلفی هستند
  • به راحتی ناراحت می شوند
  • تغییرهای چشمگیر در خلق و خوی را تجربه می کنند
  • مضطرب و پریشان هستند

افراد دارای شاخص روان‌ رنجوری پایین:

  • از نظر عاطفی پایدار هستند
  • بندرت احساس ناراحتی یا افسردگی می کنند
  • خیلی نگران نمی شوند
  • اطمینان درونی دارند

بر اساس تحقیقات، در حال حاضر بسیاری از متخصصان و محققان روانشناسی شخصیت بر این باورند که مدل پنج عاملی شخصیت نه تنها مدلی جهانی و فراگیر است، بلکه منشأ بیولوژیک دارد. دیوید باس استاد روانشناسی فرگشتی در دانشگاه تگزاس، نظریه فرگشتی معروفی درباره سیر تکامل این پنج عامل شخصیتی پیشنهاد داده است و بر این باور است که این پنج عامل شخصیتی نقش پررنگی در شکل ‌گیری رفتار و تعاملات اجتماعی ما دارند.

منبع مقاله 

 

 

 

به اشتراک بگذارید

نویسنده

Super User
برای ارسال نظر وارد سایت شوید

درباره ما

مجله زناشویی زندگی روان ، برترین مجله معرفی مقالات روانشناسی زناشویی در ایران . در این مجله به موضوعات زناشویی ، مشاوره فردی آقایان و مشاوره فردی خانم ها پرداخته می شود 

جدیدترین ارسال ها

راه های ارتباطی

شعبه شهرک غرب

۸۸۵۷۱۸۰۰ – ۸۸۰۷۸۵۸۵
۸۸۵۸۱۷۸۶ – ۸۸۰۷۸۸۴۴

شعبه فلکه اول تهرانپارس (کیمیای زندگی)

۷۶۷۱۰۸۲۳ – ۷۷۸۸۲۸۱۷
۷۶۷۱۰۸۱۹